Λεξικό κρύπτο: 15 όροι που θα συναντήσεις από την αρχή

Ανοίγεις μια πλατφόρμα κρύπτο για πρώτη φορά και βλέπεις λέξεις όπως «KYC», «DEX» και «fork». Φυσικό είναι να νιώσεις ότι μπήκες σε ξένη γλώσσα. Στην πράξη, κάθε όρος κρύβει μια απλή ιδέα.

Εδώ θα βρεις 15 όρους, σε τέσσερις ομάδες. Δεν ξαναορίζουμε όσα έχουμε ήδη εξηγήσει, όπως το blockchain, το πορτοφόλι, τα κλειδιά, το stablecoin ή τα τέλη δικτύου. Για το πορτοφόλι, δες το άρθρο για το πορτοφόλι κρυπτονομισμάτων.

Πού αγοράζουμε και πού κρατάμε τα κρυπτονομίσματά μας;

Τι είναι το exchange;

Exchange, δηλαδή ανταλλακτήριο, είναι μια πλατφόρμα όπου ανταλλάσσεις συμβατικό χρήμα με κρυπτονομίσματα και το αντίστροφο. Σε απλά λόγια, μοιάζει με γραφείο συναλλάγματος. Αντί για δολάρια και ευρώ, ανταλλάσσεις ευρώ και ψηφιακά νομίσματα.

Το exchange δεν είναι το ίδιο με το wallet. Το exchange είναι μια υπηρεσία. Το wallet είναι το εργαλείο που κρατά τα κλειδιά σου.

Τι σημαίνει fiat;

Fiat είναι το συμβατικό χρήμα που κυκλοφορεί σε κάθε χώρα, όπως το ευρώ. Είναι αυτό που έχεις στην τράπεζα και στο πορτοφόλι σου. Όταν ακούς «από fiat σε κρύπτο», εννοούν «από ευρώ σε κρυπτονομίσματα».

Τι είναι το hot wallet;

Σε απλά λόγια, hot wallet είναι ένα πορτοφόλι συνδεδεμένο στο ίντερνετ, π.χ. μια εφαρμογή στο κινητό. Είναι σαν το πορτοφόλι τσέπης που έχεις για τα ψιλά: εύκολο στη χρήση, αλλά το κουβαλάς παντού. Η σύνδεση με το ίντερνετ είναι και το αδύνατο σημείο του.

Τι είναι το cold wallet;

Cold wallet είναι πορτοφόλι που μένει εκτός δικτύου. Σύμφωνα με την ethereum.org, τα φυσικά hardware wallets είναι συσκευές που επιτρέπουν να κρατάς τα κρυπτονομίσματά σου εκτός σύνδεσης. Το παράδειγμα είναι το χρηματοκιβώτιο στο σπίτι: δύσκολο να το φτάσεις γρήγορα, αλλά δεν είναι στον δρόμο. Οι ονομασίες hot και cold είναι δικές μας απλές ετικέτες. Η ethereum.org δεν τις χρησιμοποιεί.

Τι σημαίνει custodial;

Custodial είναι η υπηρεσία που κρατά εκείνη τα κλειδιά για λογαριασμό σου, όπως όταν αφήνεις τα χρήματά σου στην τράπεζα.

Τι σημαίνει non-custodial;

Non-custodial είναι όταν τα κλειδιά τα κρατάς εσύ. Η ethereum.org σημειώνει ότι οι πάροχοι πορτοφολιών δεν έχουν στην κατοχή τους τα κεφάλαιά σου. Σημειώνει επίσης ότι, αν ένα exchange έχει οικονομικό πρόβλημα, τα κεφάλαιά σου κινδυνεύουν. Ο όρος non-custodial δεν υπάρχει στη σελίδα, μόνο η έννοια.

Όποιος κρατά τα κλειδιά, ελέγχει τα κεφάλαια. Αυτό είναι το κρίσιμο ερώτημα.

Τι είναι το KYC και γιατί μας ζητούν ταυτότητα;

KYC είναι τα αρχικά του «Know Your Customer», δηλαδή «γνώρισε τον πελάτη σου». Είναι η διαδικασία με την οποία μια υπηρεσία επιβεβαιώνει ποιος είσαι. Υποθετικό παράδειγμα: ανοίγεις λογαριασμό σε πλατφόρμα και σου ζητούν ταυτότητα και διεύθυνση κατοικίας, όπως στην τράπεζα.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξηγεί ότι οι υπόχρεες επιχειρήσεις εφαρμόζουν μέτρα «δέουσας επιμέλειας πελάτη» όταν ξεκινούν επιχειρηματική σχέση. Για τις υπηρεσίες κρύπτο, οι πάροχοι πρέπει να συλλέγουν και στοιχεία αποστολέα και παραλήπτη στις μεταφορές. Το ακρωνύμιο KYC δεν ορίζεται στη σελίδα, είναι δικός μας ορισμός. Για τις πλατφόρμες που έχουν άδεια, δες πώς ελέγχεις αν μια πλατφόρμα έχει άδεια στην ΕΕ.

Ποιους κινδύνους έχει η αγορά;

Τι είναι η μεταβλητότητα (volatility);

Μεταβλητότητα είναι το πόσο γρήγορα και πόσο αλλάζει μια τιμή. Σκέψου τη θερμοκρασία ενός τόπου. Στη μία πόλη αλλάζει λίγο μέσα στη μέρα, στην άλλη πάει από το κρύο στη ζέστη σε λίγες ώρες. Μεγάλη μεταβλητότητα σημαίνει μεγάλες απρόβλεπτες κινήσεις, και προς τις δύο κατευθύνσεις.

Σε προειδοποίησή τους στις 17 Μαρτίου 2022, οι ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές, μεταξύ αυτών η ESMA, έγραψαν ότι πολλά crypto-assets είναι πολύ επικίνδυνα και κερδοσκοπικά και ότι υπάρχει πολύ πραγματική πιθανότητα να χάσει κανείς όλα τα χρήματα που επένδυσε. Η προειδοποίηση είναι παλιά, αλλά δείχνει τι σημαίνει στην πράξη η μεγάλη μεταβλητότητα. Για τις διαφορές ανάμεσα στα νομίσματα, δες Bitcoin, altcoins, stablecoins.

Τι είναι το market cap;

Market cap, δηλαδή κεφαλαιοποίηση, είναι ένας τρόπος να συγκρίνεις το σχετικό μέγεθος των κρυπτονομισμάτων. Σύμφωνα με το CoinMarketCap, υπολογίζεται πολλαπλασιάζοντας την τιμή με τον αριθμό των νομισμάτων που κυκλοφορούν.

Υποθετικό παράδειγμα: ένα φανταστικό νόμισμα, το «ΚουλούραΚοϊν», έχει 1.000 νομίσματα σε κυκλοφορία και τιμή 10 €. Η κεφαλαιοποίησή του είναι 10.000 €. Δεν είναι χρήματα που μπήκαν στο νόμισμα. Είναι απλώς τιμή επί απόθεμα. Έτσι, δύο νομίσματα με την ίδια τιμή μπορεί να έχουν πολύ διαφορετικό μέγεθος.

Τι είναι τα smart contracts και το DeFi;

Τι είναι το smart contract;

Smart contract είναι ένα πρόγραμμα που εκτελεί αυτόματα συμφωνίες πάνω σε ένα blockchain, σύμφωνα με την ethereum.org. Θυμίζει αυτόματο πωλητή: βάζεις το σωστό ποσό, παίρνεις το προϊόν, χωρίς υπάλληλο. Ό,τι γράφτηκε στον κώδικα, αυτό γίνεται, ανεξάρτητα από το τι ήθελες.

Τι είναι το DeFi;

DeFi, από το «αποκεντρωμένα οικονομικά», είναι μια ευρεία κατηγορία εφαρμογών που προσφέρουν χρηματοοικονομικές υπηρεσίες πάνω σε blockchain. Σύμφωνα με την ethereum.org, είναι ένας συλλογικός όρος για χρηματοοικονομικά προϊόντα προσβάσιμα σε όποιον μπορεί να χρησιμοποιήσει το Ethereum. Προσοχή: η ίδια σελίδα σημειώνει ότι τα προϊόντα του Ethereum, όπως κάθε λογισμικό, μπορεί να έχουν σφάλματα και αδυναμίες που εκμεταλλεύονται κακόβουλοι.

Τι είναι το DEX;

DEX είναι το αποκεντρωμένο exchange, μια πλατφόρμα ανταλλαγής που τρέχει με smart contracts και όχι με εταιρεία στη μέση. Σύμφωνα με την ethereum.org, δεν παραδίδεις ποτέ τον έλεγχο των περιουσιακών σου στοιχείων. Η ίδια πηγή σημειώνει ότι, όσο τα κεφάλαια είναι κατατεθειμένα, τα κεντρικά exchanges είναι ελκυστικός στόχος για χάκερ. Αυτό όμως δεν κάνει το DEX χωρίς κινδύνους, αφού ισχύουν τα σφάλματα του κώδικα.

Τι είναι το NFT;

NFT είναι ένα μοναδικό ψηφιακό αντικείμενο που μπορείς να κατέχεις, όπως τέχνη ή συλλεκτικά, και το επιβεβαιώνει η τεχνολογία blockchain, σύμφωνα με την ethereum.org. Μοιάζει με αριθμημένο πιστοποιητικό για ένα έργο τέχνης. Το πιστοποιητικό δεν εγγυάται ότι το έργο έχει αξία. Στην αγορά των NFT υπάρχουν και απάτες, οπότε χρειάζεται δυσπιστία.

Τι είναι το DAO;

Η ethereum.org ορίζει: «A DAO is a digital organization run by rules coded on a blockchain». Δηλαδή ένας ψηφιακός οργανισμός που λειτουργεί με κανόνες γραμμένους σε blockchain. Σκέψου μια λέσχη όπου οι κανόνες και οι ψηφοφορίες είναι γραμμένοι σε κώδικα και όχι στο καταστατικό ενός ανθρώπου.

Τι αλλάζει όταν αλλάζουν οι κανόνες ενός δικτύου;

Τι είναι το fork;

Fork είναι μια αλλαγή στο πρωτόκολλο, δηλαδή στους κανόνες του δικτύου, που οδηγεί στη δημιουργία μιας εναλλακτικής αλυσίδας, σύμφωνα με την ethereum.org. Φαντάσου έναν δρόμο που χωρίζεται σε δύο. Όσοι ακολουθούν τον έναν κανόνα πάνε αριστερά, οι άλλοι δεξιά. Ένα fork μπορεί να φέρει αλλαγές στα νομίσματα και στις υπηρεσίες που τα στηρίζουν, γι’ αυτό διάβαζε τις ανακοινώσεις της πλατφόρμας σου.

Τι σημαίνει αυτό για σένα;

• Δες ποιος κρατά τα κλειδιά. Πριν αφήσεις χρήματα κάπου, μάθε αν η υπηρεσία είναι custodial ή non-custodial.
• Μη μπερδεύεις το μέγεθος με την ποιότητα. Η κεφαλαιοποίηση δείχνει σχετικό μέγεθος, όχι εγγύηση.
• Έλεγξε την άδεια, όχι το white paper. Σύμφωνα με την ESMA, τα white papers στο μητρώο δεν έχουν ελεγχθεί ή εγκριθεί από καμία αρμόδια αρχή.
• Δυσπίστησε στο DeFi και στα NFT. Ο κώδικας έχει σφάλματα και οι απάτες υπάρχουν. Αν δεν καταλαβαίνεις κάτι, μείνε στη μάθηση.

Το άρθρο είναι μόνο για ενημέρωση και εκπαίδευση και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή. Οι επενδύσεις, και ειδικά τα κρυπτονομίσματα, έχουν υψηλό ρίσκο. Μπορεί να χάσεις μέρος ή όλο το κεφάλαιό σου.

Το άρθρο γράφτηκε με τη βοήθεια AI και τα στοιχεία του ελέγχθηκαν αυτόματα με τις πηγές.